|
#keI swlW qoN iek
dsqwvyj dyKx L imldw Aw irhw ijs bwry ikhw jWdw hY ik ieh Awr AYs AYs dI
Awpxy kwrkuMnw L gupq hdwieq hY[ cwr ku swl pihlW AsI pMjwb monItr ivc ies
L iek S`k dy qOr qy CwipAw sI[ pr hux qW keI pRkwSnwvW ivc ieh vyKx L
imldw hY[ sc muc ies L pV ky roNgty KVy ho jWdy hn,ik auh jQybMdI jo Bwrq
ivc sB qoN v`D siqkwrq hovy hovy Aijhw gYrmnuKI pRogrwm Awpxy vrkrW L dy
skdI hY[ swL Xwd hY jdoN AYmrjYNsI mOky ies qy pwbMdI lgI sI qW piVAw
iliKAw ihMdU vrg qRbk auiTAw sI ijs dy rsUK sdkw bwd ivc pwbMdI vwps lYxI
peI sI[ ikauik ieh siqkwrq jQybMdI hY ies pRogrwm L vwcx auprMq AMdwzw
lwieAw jw skdw hY ik Bwrq ivc G`t igxqIAW qy dilqW dI kI hwlq hovygI[
hux swL smJ AweI hY ik
AmrIkw ny ies jQybMdI qy pwbMdI ikE lweI [pVo auh gupq AjYNfw jo Awr AYs
AYs dy vrkrW nUM hdwieqW hn[:-
1. v`D qoN v`D hiQAwr
Aqy ivsPotk pdwrQ iek`Ty kro[--p--2. muslmwnW Aqy AMbydkwrIAW dy iKlwP
svrn ihMdUAW nUM lVn leI aukswieAw jwvy[--p--3. srkwrI AiDkwrIAW iv`c
ihMdUvwd dI Bwvnw pYdw kIqI jwvy[--p--4. fwktrW Aqy dvweIAW vycx vwilAW
nUM ihMdUvwdI bxwieAw jwvy[ AnusUicq jwqW, p`CVy vrgW, AwidvwsIAW Aqy
muslmwnW Awid dy nvjMmy b`icAW nUM tIky lgw dy AMghIx bnwauxw[--p--5.
AvrnW Aqy p`CVI jwqI dIAW bsqIAW ivc Em, Aqy SRIrwm dy nwhry b`icAW ivc
pRc`lq krnw[--p--6. ihMdU ivroDI, Drm inrp`K pRogrwmW dw bweIkwt krnw[
7. Avrnw, p`CiVAW dIAW
bsqIAW ivc Srwb, nSIly pdwrQW, nSIlIAW dvweIAW, jUeybwjI Aqy lwtrI Awid
rwhIN pYsy kmw rhy vpwrIAW dI mdd krnw[ srkwrI dPqrW ivc vDyry Dwrimk
ihMdU smwgm, jwgrx krny Aqy nvyN purwxy mMidr auswrnw[ dMigAW dorwn gYr
ihMdUAW Aqy muslmwn vpwrIAW nUM lu`txw[
8. Avrn Aqy muslmwn
kuVIAW nUM CotI aumr ivc hI vysvwvW Aqy dyvdwsIAW bnwauxw[--p--9. Avrnw
Kws qOr 'qy skUl jwx vwly b`icAW nUM AiDAwpkW Awid dI mdd nwl jihrIly
pdwrQ Kvw ky srIrk Aqy mwnisk ivkws nw hox dyxw[--p--10. Awpxy isDWqW
Anuswr iliKAw ieiqhws Awid pVHwaux leI AYs.sI./ AYs.tI. b`icAW nUM v`D qoN
v`D Awpxy skUlW iv`c BrqI krnw[--p--12. dMigAW dorwn muslmwn / Avrn
jnwnIAW dI v`D qoN v`D p`q lu`txw[ koeI jwx pCwx jW dosqI rukwvt nw bxy[
"sUrq" vwlw nmUnw vriqAw jwvy[--p--13. gYr ihMdU Drm sQwnW nyVy ihMdU
dyvI- dyvqIAW dIAW mUrqIAW sQwipq krnw[ igrijAW, msijdW, sqUpW Awid nUM
purwxy ihMdU mMidr is`D krn vwlw swihq pYdw krnw, loV pYx 'qy mu`K dPqr
nwl sMprk kro[--p--14. ieslwm Aqy bu`D Drm dy iKlwP swihq ilKx iv`c qyjI
ilAwauxI Aqy Aijhw is`D krn leI swihq rcnw ik mhwn ASok "boDI" nhIN sI[
15. bRwhmx ivroDI,
dilq, AMbydkrvwdI Aqy kimaUinst swihq nUM Kqm krnw[ Aijhw swihq srkwrI Aqy
jnqk lwiebryrIAW iv`c nw jwx dyxw jW AMbydkr au `qy Awpxy v`loN iliKAw
swihq hI Avrnw Aqy pCiVAW q`k phuMcwxw[--p--16. hdwieqW Anuswr AYs.sI./
AYs.tI. bYklwg pUrw nw hox dyxw[--p--17. rwm dy sit`kr, kYlMfr Aqy pYNPilt
iqAwr krky vMfxw Aqy rwm kQw qy jwgrx krnw[--p--18. AvrnW Aqy p`CVIAW jwqw
nUM AMD ivSvwsI Aqy vihmI bxwaux leI pihlW vWg hI swDUAW Aqy bwibAW dI
vrqoN krnw[--p--19. jYnIAW, boDIAW Aqy is`KW nU` ihMdU bnwauxw jwrI r`Ko[
v`D qoN v`D jYn mMidrW ivc rwm dI pUjw krvwauxI[ pRgqI dI irport mu`K dPqr
nUM Byjo[ 'ptny' v wlw qrIkw vriqAw jwvy[--p--20. kimaUinstW AvrnW Aqy
SUdrW 'qy hmlw jwrI r`Ky jwx[--p--21. mMfl ivroDI AMdolx qyj kIqw jwvy[
22. kUtnIqI rwhIN AvrnW
Aqy p`CiVAW ivc JgVy krwauxw[--p--23. cwxikAw nIqI dI vrqoN jwrI
r`Kxw[--p--24. AvrnW Aqy AMbydkrvwdIAW ivc dyvdwsI pRQw dw pRcwr krnw[
aunHW nUM pRyirq krn leI dyviqAW dy nwl jnwnIAW dIAW gMdIAW/cMumx vwlIAW
qsvIrW idKwauxw[ hlky nSy dI vrqoN krnI[ --p--25. AvrnW/ AwidvwsIAW nUM
Bojn Awid rwhIN hlkI jihr (sloA pwiejinMg) dyxw[--p--26. AKbwrW qy kMtrol
krky musilm qy mMfl ivroDI Aqy ihMdU qy rwm p`KI swihq ilKxw Aqy sMpwdkW
nUM ihMdUvwdI bxwauxw[
27. ihMdUvwdI ivcwrW
vwly AYs.sI./ AYs.tI. Aqy E.bI.sI. ivAkqIAW nUM AwpxIAW isAwsI pwrtIAW
rwhIN ijqwauxw[--p--28. musilm ivroDI muslmwn Aqy mMfl ivroDI p`CVy vrgW
dy lyKkW nUM auqSwihq krnw[ AKoqI Drm inrp`Kqw dy is`ky dI vrqo krnw[
29. vpwrIAW Aqy suinAwr
SwhUkwrW nUM gYr ihMdUAW dI lu`t Ksu`t krn leI pRyirq krnw[--p--30. gYr
ihMdUAW dIAW srgrmIAW qy njr r`K ky aunHW dy ihMdU Drm/bRwhmx ivroDI kMmW
dIAW KbrW mu`K dPqr nUM dyxw[--p--31. ihMdU Aqy bRwhmx ivroDIAW dw kql
krky lwSw nUM id`qIAW hdwieqW Anusr Kurd burd krnw jwrI r`Kxw[--p--32.
pUrnmwSI vwly idn syvkW dIAW mIitMgW krnIAW jwrI rihx[
33. sItIAW vjwauxIAW
Bwv gupq sunyhy dyxy jwrI r`Ky jwx[Ð
A`qvwdIAW L dilqW dw juAwb
#Bwrq dy mShUr dilq
lyKk Aqy dilq icMqk rOSn idmwg AwgU jo ik Bwrq dy dilq vIrW nUM ibprvwd
dIAW dilq mwrU Gwqk nIqIAW qoN bcwaux leI XqnSIl hn, ny dilq vIrW nUM
ibprvwd qoN bcx vwsqy AYs.AYl. swgr ny kuJ suJwA id`qy hn jo inmn ilKq hn
(ihMdU mwniskqw ivcoN DMnvwd sihq) :
1. dilq vIrW nUM hmlwvr
ruK Apnwauxw pvygw r`iKAwqmk (bcwE) dw qrIkw C`fxw pvygw[ mwrn vwly nUM
koeI nhIN mwrdw[ mwirAw aus nUM jWdw hY jo ku`t KWdw hY[ AihMsw Aqy
siqAwgRih dy rsqy ijhVy lok smJwauNdy hn auh dilqW dw SoSn krdy hn[ (pMnw
46)--p--2. gWDI nUM dilq- DrohI smiJAw jwvy- kuJ lok kihMdy hn ik gWDI
audwrvwdI sI, prMqU ieh kQn clwkI Aqy Pryb dw pRqIk hY[ pihly rwKvWkrn
smyN gWDI ny ies dI ivroDqw kIqI Aqy hirjn dw nwm dy ky hrwm dI sMqwn
ikhw[ gWDI ny iek vwr iek BMgI dy h`k dw Kwx qoN ienkwr kr id`qw Aqy iek
vwr fw: AMbydkr nUM mrvwaux dI swijS vI rcI[ (pMnw 47)
3. dilq AwpxI r`iKAw
leI hiQAwr jrUr r`Kx[ svrnW dI r`iKA vwsqy qW puils Poj hY pr dilq vIr
AwpxI r`iKAw Awp krn[ (pMnw 69)
4. jy koeI dilq aupr
vwr krn Awey qW ies qoN pihlW ik quhwnUM koeI Kqm kry, qusIN pihlW vwr
krky aus nUM Kqm kr idau[--p--5. jdoN koeI sMkt Awey qW dilqW nUM iek mu`T
ho jwxw cwhIdw hY, ikauNik sMgTn hI SkqI dw pRqIk hY[ (pMnw 69)--p--6.
jdoN dilq Awps iv`c imlx qW jY-rwm jW rwm- rwm nw krn sgoN kyvl jY-BIm hI
bolx[ (pMnw 69)--p--7. dilq lok iksy dI moq aupr qyhrvIN Awid nw krn ieh
TIk nhIN hY[ mrn auprMq koeI Boj nw krn[ siqAw nrwiex dI kQw nw krwaux,
ikauNik nrwiex ihMdU dw pRqIk hY Aqy dilq ihMdU nhIN hn[ (pMnw 70)--p--8.
dilq dyvI pUjw Aqy jgrwqy nw krn, ikauNik kuJ ivS-kMinAwvW nUM AwirAW ny
dilqW dy vfyirAW nUM mwrn leI ByijAw sI Aqy jdoN auh mwr id`qy gey qW aus
dI KuSI iv`c ihMdU iehnW ivS kMinAwvW nUM dyvI dy rUp ivc pUjdy hn[ ieh
dilq ivroDI g`l hY[ dilq nwsmJI krky dyvI pUjw krdy hn[ (pMnw 70)--p--9.
ihMdU mMidrW iv`c bRhmw, ivSnUM, mhyS, hnUmwn Aqy dyvIAW Awid dIAW mUrqIAW
r`KIAW jWdIAW hn[ ienHW swry dyviqAW ny dilqW dIAW h`iqAwvW kIqIAW hn[
jdoN iehnW mMidrW iv`c dwKl hox krky ku`t KwxI pYNdI hY, iPr auQy jWdy hI
ikauN hn? (pMnw 70)--p--10. bRwhmx dy pYrIN h`Q nw lgwE - bRwhmx quhwfw
SoSn krdw hY, ies krky Bu`l ky vI kdI ausdy pYrIN h`Q nw lgwE[ --p--11.
holI, dIvwlI nw mnwE - dilqW nUM holI Aqy dIvwlI vrgy iqauhwr nhIN mnwauxy
cwhIdy, ikauNik ihrnwkSAp Aqy rwvx dilqW dy vfyry sn, ihMdU nhIN sn[ ienHW
dovW nUM hI ihMdU AwrIAW ny DoKy nwl mwirAw sI[ (pMnw 71)--p--12. nwmkrn
sMskwr qy Awpxy b`icAW dy nwm Ku`d r`Ko, nw pMifAW qoN nwm r`Kwau Aqy nw
hI p`qrI bxvwE[--p--13. rwm ikRSn ihMdUAW dy dyvqw hn, iehnW nUM nw qy
Bgvwn mMno Aqy nw hI pUjw kro[ ieh dilq ivroDI hn, iehnW ny dilqW dy
pUrvjW dIAW h`iqAwvW kIqIAW sn[ (pMnw 71) --p--14. dilqW nUM ieh mn ky
c`lxw cwhIdw hY ik mMidr iv`c p`Qr dw dyvqw Aqy DrqI aupr bRwhmx dyvqw
dovyN hI dilqW dy SoSk Aqy duSmx hn[ mMidrW iv`c iblkul cVHwvw nw cVHwieAw
jwvy[ (pMnw 71) --p--15. bRwhmx sVI jhI gaU nUM gMgw iv`c KVI krky Bvswgr
pwr krwaux dy bhwny pUC PVw ky mMqr pVHdy hn Aqy pYsy stvWauNdy hn[ bwAd
iv`c ieh pYsy goqwKor k`F ky SrwbW pINdy hn[ (pMnw 71) --p--16. dilq ihMdU
qIrQ AsQwnW dI Xwqrw nw krn, ikauNik kwSI, mQUrw, AXuiDAw Awid auh jgHw hn
ijQy AwrIAw lokW ny dilqW dIAW h`iqAwvW kIqIAW[--p--17. vyd, rmwiex, gIqw
nUM nw mMno - ieh AwrIAw lokW dy gRMQ hn[ ienHW dilqW nUM sjwvW dyx dy
kwnUMn ilKy hoey hn[ (pMnw 73)
18. iqlk, Cwp, qwvIj dI
vrqoN nw krn - ieh sB AMD ivSvwS Aqy pwKMf hn, dilqW nUM cwhIdw hY ik auh
ienHW bRwhmxvwdI icMnHW dw iqAwg krn, jo ik gulwmI dI inSwnI hn[--p--19.
p`Qr pUjw nw krn - p`Qr nw qW koeI dyvqw huMdw hY Aqy nwhI koeI Bgvwn[
p`Qr pUjw AMD-ivSvwS hY Aqy bwRhmxw lokW nUM T`gx dw CVXMqr hY[ (pMnw
73)--p-- 20. dilqW nUM cwhIdw hY ik auh vDIAw mkwn bxwaux[ p`ky mkwn
bxwaux, jykr p`ky nw bx skx qW k`cy mkwn jrUr swP suQry r`Kx[ (pMnw
73)--p--21. motrsweIkl, kwr, jIp clwaux is`Kx:- dilq vIrW dI jykr AwriQk
siQqI TIk hovy qW AwvwjweI dy swDn jrUr r`Kx[ ieh igAwn sur`iKAw leI vI
jrUrI hY[ (pMnw 73)--p--22. roSnI dw pRbMD vDIAw r`Kx[--p--23. aus ipMf
iv`c nw rihx ijQy jwqI bhumq nw hovy[ --p--24. guAWF iv`c AiqAwcwrI jwqIAW
nw vswaux[--p--25. plwt jW Kyq kyvl dilq nUM hI vycx[--p--26. svrnjwqI dy
ivAkqI nUM nw im`qr bxwE Aqy nw smJo[--p--27. hr b`cy b`cI nUM jrUr
pVHwE[--p--28. bYnwmy aupr ilKw- pVHI krky jW iksy qoN pVHvw ky dsqKq
kro[--p--29. bYNk qoN krj lYx smyN swry kwgjwq pVH ky dsqKq kro[--p--30.
iksy nUM ruipAw dyvo qW rsId jrUr lvo[
31. puils qoN Gtnw dI
irport jrUr ilKqI lvo[
32. hr Gtnw iv`c vkIl
AwpxI jwqI dw kro[
33. irport ilKvwaux qoN
pihlW AwpxI jwqI dy vkIl dI slwh jrUr lvo[--p--34. Awpxy mn AMdroN hIn
Bwvnw dw iqAwg jrUr kro[--p--35. Awps iv`c iek dUsry dI Alocnw qoN
bco[--p--36. dilq Awpxy pUrvjW dI pUjw krn, pr ihMdUAW dy pUrvjW nUM nhIN[
37. dilq ihMdU nhIN,
ieh mMn ky c`lo[--p--38. dilqW nUM hiQAwrbMd sMGrS dI iqAwrI r`KxI cwhIdI
hY[--p--39. duSmx dy duSmx nUM im`qr smJo[
40. dilqW aupr AiqAwcwr
muslmwnW, is`KW Aqy iesweIAW nhIN kIqy sgoN svrn ihMdUAW ny hI kIqy hn[
dilqW nUM is`KW Awid nwl vDIAw sMbMD kwiem krny cwhIdy hn[--p--41.
smwjvwdI ihMdU k`tV ihMdUAW qoN vI v`D Kqrnwk hn[Ð
|